ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

47

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

در جده ، عمارت حكومتى و نيز پادگانهاى ارتش ( تصوير ص 47 ) و دفتر تلگراف و ساختمان مجلّل انجمن شهر و ساختمان قرنطينه ( تصوير ص 36 ) وجود دارد . همچنين در كنار ساحل از ساختمان گمرك ( تصوير ص 38 ) نيز مىتوان نام برد . [ تصوير ] اين شهر داراى 5 مسجد جامع و سى مسجد است كه همگى آنها با حصيرهاى نرم و زيبا و پاكيزه‌اى مفروش شده ليكن به علت رطوبت شديد ، حصيرها نمناك است ، از اين‌رو در اين منطقه ، تمامى مساجد ، سه متر بلندتر از سطح خيابان ساخته شده كه توسط پلهء سنگى منظمى به داخل مسجد ، مىتوان راه يافت . اين مساجد هيچكدام دستشويى و وضوخانه ندارد . جده داراى يك حمام و مسافرخانه و چهل قهوه‌خانه و يك داروخانه و يك آموزشگاه نوين و نه مركز تعليم و تربيت كودكان و يك بيمارستان و يك كارگاه جيرسازى و كشتارگاه و چهل انبار تجارتى و نهصد باب مغازه و آسياب تجارى جهت آرد كردن حبوبات و چهل و هفت آسياب آبى و چهل و هفت نانوايى و ده باب